मुखपृष्ठ

जिल्हा आर्थिक व सामाजिक समालोचन -२०१६

दृष्टीक्षेपात बीड जिल्हा

 

अ.क्र.

बाब

परिमाण

जिल्हा

महाराष्ट्र

1

2

3

4

5

एक

प्राकृतिक रचना

1

भौगोलिक स्थान

1.1

उत्तर अक्षांश

अंश

18.3-19.3

16.4-22.1

1.2

 पूर्व रेखांश

अंश

74.5-76.6

72.6-80.9

1.3

 क्षेत्रफळ

हजार  चौ.कि.मी.

10.6

308

2

प्रशासकीय रचना

2.1

 तालुके

संख्या

11

355@@

2.2

शहरे (गणना शहरांसह)

संख्या

9

534

2.3

वस्ती असलेली गावे

संख्या

1357

40.959

2.4

वस्ती नसलेली  गावे

संख्या

11

2.706

@@  मुंबई व मुंबई उपनगर जिल्हयांमधील ३ तहसिल वगळून

दोन

स्थानिक स्वराज्य संस्था

 

 

(2015-16)$

1

महानगरपालिका

संख्या

0

26

2

नगरपरिषदा

संख्या

6

226

3

कटकमंडळे

संख्या

0

7

4

पंचायत समित्या

संख्या

11

351

5

ग्रामपंचायती

संख्या

1020

27,873

6

नगरपंचायत

संख्या

1

110

$ राज्य  निवडणूक आयोगाच्या अहवालानुसार (दि.25.2.2016रोजीची)

तीन

लोकसंख्या (जनगणना -2011)

1

ग्रामीण

हजार

2071

61.556

2

नागरी

हजार

514

50.818

3

एकूण

हजार

2585

1,12,374

4

पुरुष

हजार

1349

58.243

5

स्त्रिया

हजार

1236

54.131

6

स्रिया प्रति हजार पुरुष

संख्या

916

929

7

अनुसूचित जातींची लोकसंख्या

हजार

351

13.276

7.1

एकूण लोकसंख्येशी प्रमाण

टक्के

13.58

11.8

8

अनुसूचित जमातींची लोकसंख्या

हजार

33

10.510

8.1

 एकूण लोकसंख्येशी प्रमाण

टक्के

1.26

9.4

9

घनता (लोकसंख्या प्रति चौ.कि.मी.)

संख्या

242

365

10

साक्षरतेचे प्रमाण

10.1

 ग्रामीण

टक्के

74.73

77.0

10.2

 नागरी

टक्के

86.04

88.7

10.3

 एकूण

टक्के

76.99

82.34

10.4

 पुरुष

टक्के

85.55

88.38

10.5

 स्त्रिया

टक्के

67.82

75.87

10.6

साक्षरतेमध्ये महाराष्ट्राचा देशात क्रमांक

क्रम संख्या

 

बारा

11

दारिद्रय रेषेखालील ग्रामीण कुटुंबे (2002)

लाख

1.11

45.19

चार

जिल्हा उत्पन्न अंदाज

1

चालू किंमतीनुसार

 2013-14*

2014-15 +

1.1 एकूण उत्पन्न  (स्थूल)

कोटी

17708

 17,92,122

1.2 दरडोई उत्पन्न  (स्थूल)

71539

1,52,853

1.3 एकूण उत्पन्न  (निव्वळ)

कोटी

16180

15,72,037

1.4 दरडोई उत्पन्न  (निव्वळ)

65369

1,34,081

 

अ.क्र.

बाब

परिमाण

जिल्हा

महाराष्ट्र

1

2

3

4

5

2

स्थिर (2004-05) किंमतीनुसार

 

 2013-14*

2014-15 +

2.1 एकूण उत्पन्न  (स्थूल)

कोटी

9604

15,24,846

2.2 दरडोई उत्पन्न  (स्थूल)

38798

1,30,056

2.3 एकूण उत्पन्न  (निव्वळ)

कोटी

8709

13,29,308

2.4 दरडोई उत्पन्न  (निव्वळ)

35185

1,13,379

  + प्रथम सुधारित अंदाज

पाच

कृषि

 

 2011-12

2014-15*

1

भौगोलिक क्षेत्र

हजार हेक्टर

1063

30.758

2

जंगलव्याप्त क्षेत्र

हजार हेक्टर

28

5.201

3

जंगलव्याप्त क्षेत्राचे भौगोलिक क्षेत्राशी प्रमाण

टक्के

2.63

16.91

4

शेतीला उपलब्ध नसलेली जमीन

4.1 बिगर- शेती वापराखालील

हजार हेक्टर

21

1.482

4.2 पडीत आणि लागवाडीलायक नसलेली

हजार हेक्टर

80

1.727

4.3 एकूण

हजार हेक्टर

101

3.209

5

पडीत जमिनीव्यतिरिक्त लागवड न केलेली इतर जमीन

 

2014-15*

5.1 कायम गुरेचरण व इतर

हजार हेक्टर

31

1.249

5.2 झाडे-झुडपांखालील

हजार हेक्टर

28

249

5.3 लागवडीलायक परंतु पडीत

हजार हेक्टर

489

919

6

पडीत जमीन

 

 2014-15*

6.1 चालू पड

हजार हेक्टर

489

1.399

6.2 इतर पड

हजार हेक्टर

47

1.188

7

पिकाखालील क्षेत्र

 

 

 2014-15*

7.1  निव्वळ पेरणी क्षेत्र

हजार हेक्टर

368

17.345

7.2 दुसोटा /तिसोटा  क्षेत्र

हजार हेक्टर

28

5.929

7.3 एकूण पिकाखालील क्षेत्र

हजार हेक्टर

395

23.274

8

ओलिताखालील क्षेत्र / सिंचनाखालील क्षेत्र

 

2013-14*

8.1 निव्वळ ओलित क्षेत्र

हजार हेक्टर

133

उ.ना

8.2 एकूण ओलित क्षेत्र

हजार हेक्टर

153

उ.ना

9

महत्वाच्या पिकाखालील क्षेत्र

 

 

 2014-15*

9.1 तृणधान्ये

हजार हेक्टर

97.85

8.059

9.2 कडधान्ये

हजार हेक्टर

50.51

3.413

9.3 तेलबिया

हजार हेक्टर

46

4.211

9.4 ऊस(तोडणीक्षेत्र)

हजार हेक्टर

18.71

1.030

9.5 कापूस

हजार हेक्टर

74.1

4.190

10

पर्जन्य (सरासरी) 2015-16

मि.मी.

407.11

1278.30

11

जमीन  वहिती  धारण क्षेत्र

 

 2010-11

2010-11

11.1  क्षेत्र 2 हेक्टरपेक्षा कमी

हजार हेक्टर

449

8.925

11.2  क्षेत्र 2 ते 10 हेक्टर

हजार हेक्टर

389

9.758

11.3  क्षेत्र 10 हेक्टरपेक्षा जास्त

हजार हेक्टर

27

1.084

*  अंदाजित

सहा

अंशत: व पूर्णत:सिंचन क्षमता निर्माण झालेले पाटबंधारे प्रकल्प

व त्यांखालील क्षेत्र

30जून, 2015 पर्यंत

1

मोठे पाटबंधारे प्रकल्प

संख्या

2

403 $*

1.1 लाभक्षेत्र (निर्मित सिंचन क्षमता)

हजार हेक्टर

81

3,430 *@^

2

मध्यम पाटबंधारे प्रकल्प

संख्या

16

अ.क्र.1 मध्ये समाविष्ट

2.1 लाभक्षेत्र (निर्मित सिंचन क्षमता)

हजार हेक्टर

33

3,506 $*

3

लघु  पाटबंधारे प्रकल्प (राज्यक्षेत्र)

संख्या

136

1,436 *@

3.1 लाभक्षेत्र

हजार हेक्टर

60

1.103

4

लाभ क्षेत्रातील विहिरींद्वारे 2012-13

मधील  अतिरिक्त सिंचन क्षेत्र

हजार हेक्टर

40.51

3,506 $*

$ पूर्ण व प्रगतीपथावरील घटकांची संख्या,   * अस्थायी,  @  चितळे समितीच्या  शिफारशींनुसार

मजविकें यांनी मुख्य  अभियंता,जसंवि यांचेकडून प्राप्त माहितीवर आधारित‍ केलेल्या परिगणनेनुसार,

   ^ जून,2014 पर्यंत निर्मित 

 

अ.क्र.

बाब

परिमाण

जिल्हा

महाराष्ट्र

1

2

3

4

5

सात

पशुसंवर्धन (पशुगणना -2012)

1

एकूण पशुधन

हजार

1238

32489*

2

गो जातीय

हजार

582

15,484

3

महिषवर्गीय

हजार

240

5,594

4

मेंढया व शेळ्या

हजार

402

11,016

5

कोंबडया व बदके

हजार

976

    77,795

* इतर पशुधनासह (इतर पशुधन या बाबीमध्ये डुकरे,घोडे व शिंगरे, खेचरे, उंट,गाढवे यांचा समावेश आहे.

   

@ कोंबडया व बदके यामध्ये तुर्की,क्वेल व इतर कुक्कुटपक्षी, व पोल्ट्रीफार्म मधील पक्षी समाविष्ट आहेत.

 

^ एकूण कोंबडया व बदके संख्येमध्ये पोल्ट्रीफार्म मधील पक्षी समाविष्ट आहेत.

 

आठ

सहकार क्षेत्र

2015-16

31/03/2015*

1

सहकारी संस्था

संख्या

2916

2,25,721

2

प्राथमिक कृषि सहकारी पतसंस्था

संख्या

736

21.064

2.1 सभासद संख्या

हजार

522

14.437

2.2 दिलेली कर्जे

लाख 

38530

14,03,000

2.2 येणे कर्जे

लाख 

9111

14,58,400

3

सहकारी दुग्धसंस्था (31 मार्च, 2015 अखेर)

संख्या

563

24,762*

* अस्थायी

नऊ

वीज

 

2015-16

31/03/2016 अखेर

1

विद्युतीकरण झालेली गावे

संख्या

1354

41.138

2

वीज पुरवठा केलेले कृषी पंप संच

हजार

30

3.926

3

विजेचा वापर

2014-15

3.1 घरगुती

दशलक्ष कि.वॅ.तास

177.19

25.428

3.1 घरगुती

दशलक्ष कि.वॅ.तास

177.19

25.428

3.2 वाणिज्यिक

दशलक्ष कि.वॅ.तास

29.87

12.504

3.3 औद्योगिक

दशलक्ष कि.वॅ.तास

99.01

41.522

3.4 कृषि

दशलक्ष कि.वॅ.तास

391.98

26.407

3.5 इतर

दशलक्ष कि.वॅ.तास

174.79

6.994

3.6 एकूण

दशलक्ष कि.वॅ.तास

872.84

1,12,855

दहा

परिवहन व दळणवळण

 

2015-16

31/03/2015

1

रेल्वे मार्गाची एकूण लांबी

कि.मी.

47.86

6.103

2

रस्त्यांनी जोडलेली गावे (31/03/2014 अखेर)

2.1 बारमाही

संख्या

1108

41.217

2.2 हंगामी

संख्या

225

462

3

रस्त्यांची लांबी (पृष्ठांकित)

 

 2014-15*

3.1 राष्ट्रीय महामार्ग

कि.मी.

191.35

4.766

3.2 राज्य महामार्ग

कि.मी.

1497.45

 40,023*

3.3 प्रमुख जिल्हामार्ग

कि.मी.

1638.1

50.585

3.4 इतर जिल्हामार्ग

कि.मी.

2167.6

58.115

3.5 ग्रामीण रस्ते

कि.मी.

7634.53

1,45,879

3.6 एकूण

कि.मी.

13129.03

2,99,368

           * राज्य महामार्गात  प्रमुख राज्य महामार्गाचा समावेश आहे.

 

अकरा

नोंदणीकृत कारखाने व रोजगार

 

 

1

नोंदणीकृत कारखाने

संख्या

143

38.909

2

नोंदणीकृत चालू कारखाने

संख्या

133

36.803

(त्यांतील कामगार)

संख्या

7889

20,24,525

3

साखर कारखाने *

संख्या

10

202*

(साखरेचे उत्पादन)@

लाख मे. टन

1.16

67.79 @

*  31 मार्च, 2015रोजीची   अस्थायी आकडेवारी   @ ऑक्टोंबर ते सप्टेंबर करीता

 

4

सहकारी सूत गिरण्या *

संख्या

4

131 *

 

*  31 मार्च, 2015 रोजीची   अस्थायी आकडेवारी

अ.क्र.

बाब

परिमाण

जिल्हा

महाराष्ट्र

1

2

3

4

5

बारा

कर्मचारी गणना (1 जुलै 2015 रोजी भरलेली पदे)

31.03.2015

 

1

शासकीय

हजार

23

736

2

जिल्हा परिषदा

हजार

-

-

3

नगर परिषदा

हजार

-

-

4

महानगरपालिका(मुंबई म.न.पा.वगळून)

हजार

-

-

जिल्हा परिषदांच्या कर्मचा-यांच्या माहितीचे काम अपूर्ण आहे.

 

नगर परिषदा व महानगरपालिकांच्या कर्मचा-यांचा माहितीकोष अद्ययावत करण्याचे

काम हाती घेण्यात आलेले नाही.

तेरा

शिक्षण क्षेत्र

 

 

2015-16*

1

प्राथमिक शिक्षण (1ते 8 वी)

 

 

 

1.1 एकूण शाळा

संख्या

3505

1,05,489

1.2 विद्यार्थी

हजार

437.5

16.017

1.3 शिक्षक

हजार

20.97

515

1.4 प्रति शिक्षक विद्यार्थी

संख्या

20.86

31.1

2

माध्यमिक शिक्षण व उच्च माध्यमिक सह)

 

 

 

2.1 एकूण शाळा

संख्या

916

25.013

2.2 विद्यार्थी

हजार

164.64

6.414

2.3 शिक्षक

हजार

14.1

221

2.4 प्रति शिक्षक विद्यार्थी

संख्या

11.68

29.1

3

उच्च शिक्षण

 

3.1 संस्था

संख्या

117

2.945

3.2 एकूण विद्यार्थी

हजार

91

793

 * अस्थायी

4

तांत्रिक व व्यवसाय शिक्षण

 

2014-15

4.1 व्यवसाय पदवी शिक्षण संस्था

संख्या

14

986

(प्रवेश क्षमता)

संख्या

1770

1,92,557

4.2 व्यवसाय पदविका शिक्षण संस्था

संख्या

20

916

(प्रवेश क्षमता )

संख्या

3750

1,90,870

4.3 शासकीय औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था(2014-15)

संख्या

11

417

(प्रवेश क्षमता)

संख्या

2109

93.875

4.4 अशासकीय औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (2014-15)(विना अनुदानित )

संख्या

9

407

(प्रवेश क्षमता)

संख्या

780

40.892

चौदा

सार्वजनिक आरोग्य

2014

1

रुग्णालये

संख्या

15

1.402

2

दवाखाने

संख्या

28

3.087

3

प्राथमिक आरोग्य केंद्रे

संख्या

50

1,811*

4

प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्रे

संख्या

280

10,580 *

5

प्राथमिक आरोग्य पथके

संख्या

0

193

 

* डिसेंबर, 2015 पर्यंत

पंधरा

आदिवासी कल्याणकारी योजना

2015-16

1

आदिवासी आश्रमशाळा (शासकीय व अनुदानित )

संख्या

उ ना

1.085

(त्यांतील विद्यार्थी)

संख्या

उ ना

4,48,216

 

 

 

अ.क्र.

बाब

परिमाण

जिल्हा

महाराष्ट्र

1

2

3

4

5

सोळा

मागासवर्गीयांसाठी कल्याणकारी योजना

 

2015-16

1

मागासवर्गीयांसाठी वसतिगृहे (शासकीय व अनुदानित )

संख्या

86

2.779

(त्यांतील विद्यार्थी)

संख्या

4330

1,34,910

सतरा

सार्वजनिक वितरण व्यवस्था

 

डिसेंबर 2015 पर्यंत

1

रास्त भावाची दुकाने  ( चालु  )

संख्या

2018

51.910

2

पुरविलेला एकूण साठा

 

डिसेंबर 2015 पर्यंत

2.1 गहू

लाख  टन

0.62

17.24

2.2 तांदूळ

लाख  टन

0.93

13.57

 

 

जून 2015

3

शासकीय गोदामे

संख्या

22

984

(साठवण क्षमता)

हजार टन

25.00

613

***

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

जिल्हा योजनेचा आढावा


1. सर्वसाधारण योजना :- बीड जिल्ह्यास वर्ष 2015-16  मध्ये विविध विकास योजनेचा अंतर्गत

सर्वसाधारण योजने मध्ये ₹ 24078 लक्ष नियतव्यय प्रस्तावित असून ₹ 22647 लक्ष खर्च झालेला

आहे. वर्ष 2015-16 मध्ये ₹ 24078 लक्ष नियतव्यय प्रस्तावित करण्यात आलेला आहे.


2. अनुसूचित जाती उपाय योजना :- अनुसूचित जाती उपाय योजना अंतर्गत जिल्ह्यास वर्ष

2015-16 मध्ये ₹ 7154 लक्ष नियतव्यय प्रस्तावित असून ₹ 4780 लक्ष खर्च झालेला आहे.

वर्ष 2015-16 मध्ये ₹ 7154 लक्ष नियतव्यय प्रस्तावित करण्यात आलेला आहे.


3. खासदार स्थानिक विकास कार्यक्रम ( लोकसभा सदस्य ) :- खासदार स्थानिक विकास कार्यक्रम अंतर्गत

जिल्ह्यास वर्ष 2015-16  मध्ये ₹ 500 लक्ष निधी प्राप्त झाला असून 43 कामांवर ₹ 176.68

लक्ष निधी खर्च झालेला आहे.


4. खासदार स्थानिक विकास कार्यक्रम ( राज्यसभा सदस्य ) :- खासदार स्थानिक विकास कार्यक्रम अंतर्गत

जिल्ह्यास वर्ष 2015-16 मध्ये ₹ 500 लक्ष निधी प्राप्त झाला असून 142 कामांवर ₹ 369.56

लक्ष निधी खर्च झालेला आहे.


5. आमदार स्थानिक विकास कार्यक्रम ( विधानसभा ) :- आमदार स्थानिक विकास कार्यक्रम (विधानसभा)

अंतर्गत बीड जिल्ह्यात 6   विधानसभा मतदार संघ असून वर्ष 2015-16 मध्ये ₹ 1200 लक्ष निधी

प्राप्त झाला असून 459 कामांवर ₹ 707.05 लक्ष निधी खर्च झालेला आहे.


6.आमदार स्थानिक विकास कार्यक्रम ( विधानपरिषद )
:- अंतर्गत बीड जिल्ह्यात 3 विधानपरिषद

सदस्य असून वर्ष 2015-16 मध्ये ₹ 600 लक्ष निधी प्राप्त झाला असून 207 कामांवर

₹ 389.76 लक्ष निधी खर्च झालेला आहे.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Top